Golflengte nummer 8, 2017
Over weemoed
A house for the mind
KunstFort Asperen
Vleermuizen van Europa
Topjob bij modemuseum in New York
Inauguratie en boek

Over weemoed

Weemoed is een van de moeilijkste gemoedsbewegingen. Het vereist een grote kunde om over weemoed te beschikken. Deze zacht-treurige stemming, ook wel melancholie genoemd, balanceert in fragiel evenwicht tussen twee tijden. Voor weemoed is er dus een verleden nodig: een voltooid verleden tijd. Zo één die nooit meer terugkomt en waar men vervuld aan kan terugdenken. Men is dan gedurende enige tijd nog wel in het heden, maar in de ban van alle waarden van de tijd waaraan men terugdenkt. Indien men teveel toegeeft aan weemoed komt men in de duisternis van de zwaarmoedigheid. De vervulling wordt bedrukking. De lichtzinnigheid van een tafeldronk wordt de bedwelming van de drank.
Gebruik daarom tijdens een weemoedige stemming nooit de woordjes ‘als’ of ‘had’. Die drie letterwoorden leiden tot wanhoop. Als ik toen... Had ik maar...
Beter is het te denken aan vormen van collectieve weemoed. Zoals de weemoed van de herfst. Die is onschuldig. Of de weemoed der dingen. ’t Verwilderd bloeipe... het pad van mijn vader... het strand van mijn jeugd.

Hier op de foto staat een gebouw in Lyon. Een gebouw vol weemoed. Daar kan het gebouw niets aan doen, want het is een vrij dom gebouw. De architect gebruikte spiegelwanden. Het zijn de ceders van het pleintje aan de overkant die het doen. Zij weerspiegelen de tijd en de majesteit van de stad. Ceders beschikken over een groot dualisme: macht en gratie. De naam ceder is afgeleid van het Arabische ‘kedron‘ of ‘kedra’ wat macht betekent. Ze worden rustig 40 meter. Ze worden in het oudste boek al geroemd. De oliën zijn beroemd. Ceder is verwarmend, versterkt het gevoel van eigenwaarde en helpt bij het loslaten van de door de omgeving opgelegde verwachtingspatronen. De ceder wordt nooit aangevreten door insecten, daarom is de olie ook een goede insectenverdrijver. Tegelijk is de ceder in zijn houding vol gratie: hij buigt naar ons toe zonder nederig te zijn. De oudst bekende ceder schijnt meer dan 1000 jaar te zijn. Echte weemoed.

A house for the mind

Nou, nog één keer over Dom Hans van der Laan en dan is het echt afgelopen. Maar geef toe, het is ongekend. Negenhonderd bezoekers op de opening van een tentoonstelling, extra excursies ingepland en nu komt het derde nieuwsitem.
Het boek naar aanleiding van de tentoonstelling ‘Dom Hans van der Laan. Een huis voor de geest’ ging als zoete broodjes over de toonbank. Al is het Engelstalig, het verkocht zo goed, dat het tijdelijk is uitverkocht. De catalogus bij een tentoonstelling over architectuur! Mensen toch, wat gebeurt er toch allemaal. Laat Trump het niet weten, want die wordt jaloers.
Maar niet getreurd: op 22 december 2017 verschijnt een tweede druk. U kunt nu al een exemplaar bestellen. Vul uw gegevens in op de website en je wordt eind december gecontacteerd met de vraag de betaling in orde te brengen. Indien u zeker wilt zijn dat jouw exemplaar op 22 december op de post gaat, kunt u al een betaling uitvoeren. Ga naar de website van het Vlaams Archituur Instituut om alles te regelen. Let op: Sinterklaas is het land uit...

KunstFort Asperen

Geen goed nieuws uit Asperen, aan de Linge. Want de Stichting Kunstfort Asperen eindigt haar activiteiten. KunstFort Asperen was het eerste fort dat een unieke combinatie van kunst, natuur en erfgoed aanging en was daarmee een voorbeeld voor meerdere andere instellingen.
Sinds 1985 presenteerde Stichting KunstFort Asperen eigentijdse kunst op een monumentale plek; spraakmakende exposities in een decor van militair erfgoed en het landschap van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Na 32 jaar komt een einde aan deze mooie en lange traditie. Stichting KunstFort Asperen houdt per 1 januari 2018 op te bestaan. Vanaf deze datum ligt de verantwoordelijkheid voor het beheer en de exploitatie van het fort en de Taveerne in handen van eigenaar Staatsbosbeheer. Daarvan werd het fort gehuurd.
Nu heeft de eigenaar te kennen gegeven een nieuwe fase in te willen gaan waarin de Stichting niet alleen verantwoordelijk zou worden voor exploitatie van het gehele fortcomplex maar ook voor het beheer en onderhoud ervan, vast te leggen in een langdurige erfpachtovereenkomst.
Het bestuur concludeert dat ondanks maximale inzet het niet lukt een kostendekkende exploitatie te realiseren, zeker niet wanneer de Stichting ook via erfpacht verantwoordelijk wordt voor de kosten van beheer en behoud van dit erfgoed. Het bestuur heeft Staatsbosbeheer daarom laten weten geen erfpachtcontract te willen sluiten. Op de foto een installatie van het Zomeratelier 2013, gefotografeerd door Marije Bouwhuis (uitsnede).

Vleermuizen van Europa

Nou we toch in een leegstaand fort zijn: ideaal voor de overwintering van de vleermuizen. Maar welke? Er is nu de Veldgids Vleermuizen van Europa uitgekomen, over alle soorten van Europa, met herkenningssleutels en verspreidingskaarten.
Dit is wel een beetje reclame, maar dat is niet erg. Het is namelijk een fascinerende wereld, die van de vleermuizen. Bij het IVN ben ik een keer mee geweest op ‘vleermuizenweekend’,  naar de Weerribben. Tussen de duizenden stekende reuzenmuggen ’s nachts luisteren naar het geluid dat een apparaatje maakt als er een vleermuis overvloog. Aan het soort geluid wist je dan welke soort vleermuis het was. Fascinerend.
Ze vliegen geruisloos, ze zien met hun oren, ze grijpen hun prooi tijdens de vlucht en ze prikkelen onze fantasie als geen ander nachtdier. Ook nu nog ontdekken wetenschappers nieuwe soorten en is de kennis van deze dieren nog lang niet compleet. Deze nieuwe gids biedt een compleet overzicht van alle Europese vleermuizen­soorten (45 + 35 uit naburig gebied) en is gericht op herkenning in het veld. Hiernaast biedt het een verrassend inkijkje in de leefwijze en bescherming van deze intrigerende zoogdieren. Auteurs zijn Christian Dietz & Andreas Kiefer, de uitgeverij is KNNV Uitgeverij en het ISBN 9789050116046. Dan weet u dat.

Topjob bij modemuseum in New York

De modeafdeling van het Metropolitan Museum in New York, één van de grootste kunstmusea ter wereld, heeft er een nieuwe Belgische curator bij. De eer valt te beurt aan Karen Van Godtsenhoven. Sinds 2009 was zij curator van het ModeMuseum in Antwerpen, waar ze dit najaar nog de tentoonstelling rond Olivier Theyskens vorm gaf, maar die baan geeft ze nu op.
Het is nog niet duidelijk wie Van Godtsenhoven gaat opvolgen bij het MoMu, dat eind maart twee jaar de deuren sluit voor een grondige renovatie. In september 2020 gaat het museum weer open met een grote expo rond kant.
Het MET in NY heeft geen slechte zaak gedaan. 'De tentoonstellingen in het MoMu van de voorbije jaren waren zeer, zeer goed. Ze krijgen niet altijd de buitenlandse aandacht die ze verdienen, maar ze zijn op zijn minst zo goed als wat je te zien krijgt in het Londense Victoria and Albert Museum of het Musée Galliéra in Parijs, en dat met veel lagere budgetten', aldus modejournaliste Veerle Windels.
Hier de link voor wie meer wil lezen over The Costume Institute van de MET.

Inauguratie en boek

Op 7 December vindt de inauguratie van Sven Stremke tot lector landschapsarchitectuur aan de Academie van Bouwkunst plaats. Aansluitend presenteert de Dutch School of Landscape Architecture haar eerste publicatie getiteld ‘Landschapsarchitectuur: Tussen ontwerp en onderzoek’.
Sven Stremke is benoemd tot lector landschapsarchitectuur aan de Academie van Bouwkunst en leidt de onderzoeksgroep 'High-Density Energy Landscapes'. Het onderzoek binnen de groep richt zich op de ontwikkeling van duurzame energielandschappen, met speciale aandacht voor de rol van ontwerp en de ontwerper bij de energietransitie.
Vertrekpunt in Stremkes rede `Mind the gap (and the right-brain hemisphere)´ is de  ‘mother of all gaps’ in onze hersenen waarna hij een serie blinde vlekken zal bespreken die van toepassing zijn voor ruimtelijk ontwerpers die betrokken zijn bij de energietransitie. Hij zal zowel historische referenties maken als ontwerpend onderzoek van nu bespreken. Tot slot schetst hij de onderzoeksagenda voor de High-Density Energy Landscapes-onderzoeksgroep.
Voor wie erbij wil zijn:  donderdag 7 december, 19u30 op de Academie van Bouwkunst, Waterlooplein 213 in Amsterdam. De voertaal is Engels. Gratis entree, maar wel graag aanmelden via avb-webredactie@ahk.nl.

 
Klik hier voor een
gratis abonnement op Golflengte.
Klik hier voor voorgaande edities.
© 2017 Copyright Michel Lafaille, Tiel - Alle rechten voorbehouden  
Golflengte is een tweewekelijkse uitgave van Michel Lafaille, met eigen redactie en fotografie.
Techniek Eva Laurijssens van Engelenhoven.
U kunt zich gratis abonneren of uw e-mailadres () wijzigen door hier te klikken.