Klik hier voor een
gratis abonnement op Golflengte.
Klik hier voor voorgaande edities.
 
Klik hier om deze editie van Golflengte door te zenden naar vrienden of collega's, zodat ook zij zich kunnen aanmelden voor een gratis abonnement.
Golflengte week 36, 2009
Het is tijd
Hoe de Wereld Stad Wordt
Mauve
De kunst van het kijken
Lezing tuinarchitectuur
Een stoet van beelden
Wie reed daar zo stil?

Het is tijd

Wel, ik zat zo wat voor me uit te staren en dacht dat de laatste Zomergasten van het seizoen alweer voorbij was en het hoog tijd werd dat ik u weer zou schrijven. Want dat was alweer enige tijd geleden, vanwege allerhande omstandigheden die achteraf helemaal de moeite van het vermelden niet waard zijn. Bij deze dus zijn we er weer. De redactiekantoren zijn gestofzuigd, de bureaus gepoetst, de computers en telexen afgestoft. Daar kwam bij dat zondagochtend vroeg er brand uitbrak in misschien wel de mooiste kerk van Europa, de Carolus Boromeus Kerk aan het Hendrik Conscienceplein te Antwerpen, een ware kunsttempel. Zij geldt als een schoolvoorbeeld van kerkelijke barokbouwkunst en is ook de kerk van de grote Rubens, die er niet alleen veel voor geschilderd heeft, maar er ook sculpturale decoraties voor heeft ontworpen. Het deed een beetje denken aan de ramp in de beroemde Weimar bibliotheek enige jaren geleden. Gek genoeg was mijn eerste gedachte dat ik erover moest schrijven in Golflengte en toen wist ik het: het is tijd. Gelukkig blijkt de schade aan de kerk mee te vallen volgens de schepen van cultuur die later op de dag op televisie verscheen. Enkel de houten gaanderijen zijn zwaar beschadigd en die moesten worden geconsolideerd, zei hij. Hopelijk begreep de brandweer wel wat hij bedoelde. Op de foto de beroemde gaanderij, nog zonder brand.

Hoe de wereld stad wordt

Donderdag 3 september vindt de kick-off van het crossmediale project Eeuw van de Stad plaats. Sprekers die avond zijn onder andere Adriaan Geuze (West 8), Winy Maas (MVRDV), en Wouter Vanstipthout en Michelle Provoost van Crimson Architectural Historians en subcuratoren van de 4e Architectuurbiënnale. De Internationale Architectuur Biënnale Rotterdam (IABR) is opgericht in 2001 en gericht op stedelijk onderzoek, in de overtuiging dat architectuur van publiek belang is. Het is een internationaal evenement met tentoonstellingen, conferenties, lezingen, debatten, theater en filmvertoningen, gewijd aan thema’s op het gebied van architectuur en stedenbouw. De 4e editie van de IABR vindt plaats van 24 september 2009 tot 10 januari 2010 in Rotterdam, en deze keer ook in Amsterdam. Centrale locatie is het NAi. Het thema is Open City: Designing Coexistence en curator is de Nederlandse architect en stedenbouwkundige Kees Christiaanse, partner en oprichter van KCAP Rotterdam en als hoogleraar verbonden aan de ETH Zürich.
In samenwerking met deze Biënnale brengt de VPRO het crossmediale project Eeuw van de Stad. Vanaf 13 september zijn er in het kader daarvan vijf nieuwe televisiedocumentaires (in coproductie met IABR), vijf nieuwe radiodocumentaires en vijf nieuwe internetproducties, op televisie en radio en allen toegankelijk via internet.
De website eeuwvandestad.nl biedt verder een nieuw audiovisueel archief Open City (met radio sinds 1926, televisie sinds 1952 en filmopnamen sinds 1913), ideeën van stadsbewoners om het leven in hun woonplaats te verbeteren (Droomstad), een weblog, City One Minutes (één-minuut-stadsportretten) en bijzondere stadswandelingen van kunstenaars. Ook programma’s als Buitenhof, Andere Tijden, Draadstaal, Tegenlicht, Metropolis, Villa VPRO en Holland Doc zetten in september verstedelijking op de agenda.
De VPRO is eveneens aanwezig op de hoofdtentoonstelling van deze Biënnale: Open City: Designing Coexistence in het Nederlands Architectuurinstituut (NAi) in Rotterdam. Tijdens de Biënnale kunnen bezoekers in het VPRO paviljoen het audiovisueel archief raadplegen en delen ervan kosteloos downloaden.

Mauve

Mondaine strandtaferelen en oer-Hollandse weilanden. Maar ook stoere vissersboten en uitgestrekte heidevelden, en portretten van mensen en dieren. Het is een greep uit het rijk gevarieerde oeuvre van Anton Mauve, een van de belangrijkste schilders van de Haagse School. De ‘Meester van het zilveren licht', zo staat de neef en leermeester van Vincent van Gogh bekend. Hij is ook de man die het Gooi tot het land van Mauve maakte. Teylers Museum te Haarlem en Singer Laren organiseren nu in een creatieve samenwerking de grootste overzichtstentoonstelling ooit rond het werk van de schilder Anton Mauve (1838-1888). Verbazingwekkend genoeg werd nooit eerder zo'n overzichtstentoonstelling gemaakt. Bezoekers kunnen genieten van spectaculaire bruiklenen uit Amerika – kunstverzamelaars liepen daar al vroeg weg met het werk van Mauve – maar ook van vele werken uit Nederlands particulier bezit die zelden tot nooit zichtbaar waren voor het publiek. Deze schilderijen, aquarellen, etsen en schetsboeken zijn door grondig onderzoek dat aan de tentoonstelling vooraf ging naar boven gekomen. Bijzondere aandacht is er voor de grote invloed die Mauve had op het werk van Vincent van Gogh die in 1881 korte tijd bij hem in de leer ging. Zie voor alle details op de speciale website www.anton-mauve.nl.
Op de afbeelding Ochtendrit van Anton Mauve uit 1876. Een groepje ruiters daalt stapvoets van de duinen af naar het Scheveningse strand. In 1991 is dit schilderij door de restauratoren van het Rijksmuseum schoongemaakt. Toen bleek pas hoe helder dit zomerse tafereeltje eigenlijk was. De felle schaduwplekken op het witte, mulle zand maken de kracht van de zon bijna voelbaar. De paarden glimmen. Na de restauratie kwamen ook de paardenvijgen weer tevoorschijn, die ooit weggeschilderd waren.

De kunst van het kijken

Bewuster leren kijken, hoe doe je dat? Hoe leren we wat we werkelijk zien als we kijken naar de dingen. We aanvaarden de wereld zoals die is, zonder dat we er ons vragen bij te stellen. Maar hoe zit een en ander in elkaar in onze beleving? Hierover geeft Michel Lafaille (1951) een vierdaagse cursus op diverse plaatsen in het land. Respectievelijk in de binnenstad van Tiel, de uiterwaarden van de Waal te Varik, het loofbos te Zoelen en de tuin en het park van Paleis Het Loo te Apeldoorn.
Kijken wordt zien, zien wordt waarnemen. Altijd komt het er op aan om de wereld die ons omringt op een juiste en scherpe manier te interpreteren, het landschap te lezen. Dat kijken is vervolgens in het eigen werk of leven te gebruiken, of kunstzinnig, of organisatorisch of communicatief.
Michel Lafaille is tuin- en landschapsontwerper maar ook theaterregisseur, schrijver en fotograaf. Door te analyseren wat hij ziet, te beschrijven en te fotograferen heeft hij geleerd beter te kijken naar zijn omgeving. De cursus zal dan ook worden opgeluisterd met eigen foto’s.
De vierdaagse cursus vindt plaats op de vrijdagen 18, 25 september en 2, 9 oktober 2009 telkens van 09u00 tot 17u30. De deelnameprijs is 950 euro (plus btw) inclusief koffie, lunch, drankje en een uitgebreide cursusmap. Deze vier dagen bestaan uit lezingen, workshops en excursies en zijn bestemd voor iedereen die op zoek is naar verdieping in het leven of het werk.
Uitgebreide inlichtingen worden u toegestuurd op aanvraag via 0344-630 286 of info@michellafaille.nl. Na inschrijving krijgt u een volledig programma alsook een intakeformulier met vragen over uw kennis en behoeftes op dit gebied. De cursisten brengen zelf hun fototoestel mee en zorgen bij regenachtig weer voor gepaste kleding.

Lezing tuinarchitectuur

Architectuurcentrum Makeblijde in het Utrechtse Houten organiseert in samenwerking met de NVTL een debattenreeks over de status-quo van de hedendaagse tuinarchitectuur in Nederland: Tuinarchitectuur_nu!
Volgens het persbericht lijkt de scheiding tussen tuinontwerp en landschapsarchitectuur alsmaar groter te worden en er is geen opleiding meer waar je de titel tuinarchitect mee verdient. Dat is onderwerp voor discussie. Tuinarchitectuur en landschapsarchitectuur zouden elkaar juist moeten inspireren, als twee polen van hetzelfde vakgebied. De tuinarchitect denkt van binnen naar buiten, de landschapsarchitect van buiten naar binnen, zegt nestor Pieter Buys (letterlijk: de tuinarchitectuur kijkt vanuit het huis naar het landschap, de landschapsarchitectuur kijkt vanuit het landschap naar het huis).
De zesde lezing van de reeks met als thema 'Beheersing versus urban culture' wordt gehouden door Anneke Nauta, partner van Ank Bleeker in hun gezamenlijke bureau voor landschapsarchitectuur. Iets eenvoudigs maken kost altijd heel veel inspanning, zal het thema zijn.
Na de pauze spreken Elma van Boxel en Kristian Koreman van bureau ZUS. Het duo is gefascineerd door de stedelijke cultuur en werkt aan uiteenlopende projecten. Opgave voor deelname graag tijdig via aanmelden@makeblijde.nl. Alleen betaling vooraf is mogelijk, na betaling ontvangt u een entreebewijs. De prijs voor deelname bedraagt 15 euro inclusief koffie en thee en een drankje na afloop, studenten betalen de helft maar krijgen evenveel koffie. Kijk ook op www.makeblijde.nl voor de volgende bijeenkomsten.

Een stoet van beelden

Vanaf 11 september presenteert het Kröller-Müller Museum de tentoonstelling Een stoet van beelden – tien Nederlandse beeldhouwers. Gastconservatoren Rudi Fuchs en Maarten Bertheux hebben een keuze gemaakt uit werk van tien Nederlandse (of in Nederland werkende) beeldhouwers van de generatie die in en rondom de Tweede Wereldoorlog is geboren. Het gaat om figuratieve, abstracte en vooral recente werken van Adam Colton, Jeroen Henneman, Michael Jacklin, Jos Kruit, Jan Maaskant, Avery Preesman, Shinkichi Tajiri, Piet Tuytel, Peer Veneman en Leo Vroegindeweij.
Fuchs en Bertheux plaatsen sculpturen naast en tegenover elkaar in een zorgvuldige mise-en-scène, die de bezoeker uitnodigt tot vergelijken: het kijken naar allerlei verschillen is, eigenlijk, het zien en proeven van deze raadselachtige kunst. Al rondwandelend door de tentoonstellingszalen waant de bezoeker zich in een paradijselijke binnentuin gevuld met beelden, reliëfs en tekeningen.
Fuchs over zijn keuze: „Er zijn spelletjes, voor kinderen, waarbij je de verborgen verschillen tussen twee plaatjes moet zien te vinden. Op die manier hopen wij dat bezoekers kijken naar deze beelden en naar hoe ze eruit zien: vorm, maat, materiaal, kleur – dat soort eigenschappen. Bij het spelletje heb je op een gegeven moment de vijf verschillen gevonden en dan weet je dat je klaar bent. Hier is er geen meetbaar einde en zal je moeten blijven kijken. Dat is wat de beelden (alle kunst) vragen. Om te helpen zijn ze zo neergezet dat de bezoeker er niet omheen kan.”
De zaaltekst die door Fuchs en Bertheux is geschreven, en die dieper ingaat op het individuele werk van de tien kunstenaars, kan vanaf 11 september gedownload worden op de website van het museum: www.kmm.nl.
Op de afbeelding een werk van Piet Tuytel, genaamd Zonder titel uit 1998, oliestick op papier.

Wie reed daar zo stil?

De telexmachine (ja die hebben wij nog, en ook een fichenbak) stond nog maar net aan of er kwam al een sensationeel bericht binnenrollen (een telex rolt, een computer print). Een ontdekking van Europese betekenis, stond er zowaar in de kop. Het was ook een kop, meer bepaald een paardenkop. In het dorp Waldgirmes dat 3.300 zieltjes telt, gelegen in het Duitse Hessen is een bronzen levensgrote paardenkop gevonden van eens een Romeins standbeeld. De kop moet meer dan 2.000 jaren in een waterbron gelegen hebben, op 11 meter diepte. Daardoor is de eens vergulde kop zo goed bewaard gebleven.
Op het paard zou keizer Augustus gezeten moeten hebben denkt men nu, maar dat blijft een mysterie. In elk geval een belangrijk man in het Romeinse rijk want we weten van Cicero dat deze beelden ‘Maximus honos’ genoemd werden, de allerhoogste eer. Alleen de belangrijkste militairen of hoogwaardigheidsbekleders viel de eer te beurt om op een paard afgebeeld te worden.
Deze vondst is tot de belangrijkste uit de Romeinse tijd bestempeld en zal na een restauratie in een speciale tentoonstelling te zien zijn.

© 2008   Copyright Michel Lafaille, Tiel - Alle rechten voorbehouden  
Colofon   Golflengte is een tweewekelijkse uitgave van Michel Lafaille, met eigen redactie en fotografie. Technische verzorging door Evert van Engelenhoven.
U kunt zich gratis abonneren (of uw e-mailadres wijzigen) door hier te klikken.
Dit bericht is verzonden aan [email]